TIN... TỨC THƠ

Ukiah: Mời Làm Thơ Hài Cú Dự Thi

Bản Tin PTH

 

 
 

 




Nó có thể là bài thơ ngắn nhất mang theo nhiều quy luật nhất, nhưng haiku (hài cú) có một vị trí đặc biệt tại Ukiah, một thành phố ở Bắc California.

Hãy hỏi David Smith-Ferri, người mới được bầu làm Thi Hào ở thành phố này hồi tháng 9-2006. Mới đây, ông lại bận rộn viếng thăm các lớp học địa phương để dạy trẻ em cách viết những bài thơ không tựa đề, có ba dòng, và 17 âm đọc.

Smith-Ferri nói, “Thi Ca quan trọng với nhân lọai từ nhiều ngàn năm, và tôi nghĩ là trẻ em có thể liên hệ tới thi ca xuyên qua việc các em yêu thương âm nhạc và ca khúc. Thơ hài cú có kiểu riêng nhạc tính của nó, một âm điệu riêng của nó.”

Tại Ukiah, thể thơ này được tuyên dương kể từ năm 2002 trong Lễ Hội Thơ Hài Cú thường niên của thành phố, và lễ hội này được thành phố đặt tên theo Anh ngữ là ukiaHaiku Festival. Các độc giả Việt Nam có thể không chú ý về âm vận này, nhưng bạn cứ thử  đọc ngược chữ Haiku mà xem, sẽ thấy ra tên thành phố Ukiah này. Thế nên, ngay cách đặt tên lễ hội là  ukiaHaiku Festival cũng đã là chơi chữ “thâm nho” rồi vậy – với cách đối xứng các mẫu tự qua chữ H.

Với hạn chót nộp thơ dự thi năm này gần tới, Smith-Ferri nói là học trò khao khát được học.

Hôm Thứ Năm, ông tới thăm một lớp 2 ở Trường Tiểu Học Calpella Elementary, nơi một học trò nắm lấy chân ông và xin nhà thơ ở lại sau khi ông dạy một bài học ngắn. Hôm Thứ Sáu, ông nói chuyện trong một lớp Anh Ngữ lớp 9 và lớp 10 ở trường nữ Developing Virtue trong Thị Trấn Vạn Phật Thành (City of 10,000 Buddhas) cũng ở Bắc California.

 Smith-Ferri, người viết thơ tự do suốt hai thập niên và mới đây xuất bản thi tập đầu tiên "Battlefields without Borders" (Những Trận Đánh Không Biên Giới), nói là ông vui hưởng việc làm thơ bởi vì thường thì, nó nhiều hơn là một cách bày tỏ cảm xúc.

Thơ hài cú thường có ba dòng – dòng đầu và dòng thứ ba có 5 âm vận, và dòng thứ nhì dùng 7 âm vận. Oâng nói, thơ hài cú cũng vượt ra ngòai việc bày tỏ cảm xúc.

Smith-Ferri giải thích cho 17 học trò trong lớp Anh Ngữ của Jin Jr. rằng thơ hài cú truyền thống, xuất phát từ Nhật, thường nói tới thiên nhiên và các mùa trong năm. Và thường thì, hai dòng sẽ dùng để mô tả một hình ảnh, và dòng còn lai mô tả hình ảnh khác.

Oâng nói, “Trong thơ hài cú truyền thống, bạn viết về cái gì có ý nghĩa với bạn, cái gì mà gợi lên một cảm xúc rất mạnh – nó có thể là sự ngạc nhiên, niềm hân hoan, nỗi khó chịu, cơn giận hay nỗi buồn. Trong hầu hết các thể thơ, bạn tìm cách mô tả các cảm xúc đó, nhưng trong hài cú, bạn chỉ viết về cái bạn thấy, bạn cảm, bạn ngửi hay bạn sờ chạm. Còn thì để lại cho độc giả liên hệ tới các hình ảnh đó.”

Oâng mời gọi học trò khởi sự bằng các hình ảnh các em thấy quanh Vạn Phật Thành. Trong danh sách có: chim công, lá rơi, cổng trứơc khổng lồ, học trò mặc đồng phục và sương mù. Rồi các cô học trò chia theo từng nhóm 2 em, và tập làm thơ.

Đối với Anne Lee, cô học trò lớp 9 nguyên từ Đài Loan tới, thì quá dễ. Cô bé đã thắng giải nhì trong lễ hội năm 2006 đối với bảng thi giành cho các em lớp 7 tới lớp 9. Mà năm đó, cô bé cũng chỉ tới Mỹ năm đầu thôi.

Lee nói, “Thiệt là dễ dàng để ghi ý nghĩ xuống giấy thế này, và chơi đùa với âm vận thì rất vui.”

Hôm Thứ Sáu, cùng với bạn cùng nhóm là Koyun Fan, một em lớp 10, cô bé làm ra bài thơ: Autumn leaves falling/girls running to catch the leaves/hoping to make a wish.

Dịch: Lá mùa thu đang rơi/các thiếu nữ chạy chụp bắt lá/hy vọng một lời ước.

Cô giáo Jin Jr nói là cô sẽ khuyến khích học trò trong lớp của cô tiếp tục làm thơ hài cú và tham dự giải trong ukiaHaiku Festival, dự kiến tổ chức ngày 29-4-2007 cùng trong Tháng Thi Ca Tòan Quốc.

Giải thi thơ sẽ chia làm 5 nhóm tuổi cho các đề tài tổng quát, hai nhóm tuổi cho các bài hài cú về thành phố Ukiah, và một giải cho người trưởng thành với thơ hài cú đương đại. Hạn chót nộp thơ là ngày 17-3-2007.

Smith-Ferri nói người thắng giải sẽ có cơ hội đọc các bài hài cú của họ trong lễ hội, tổ chức từ 2 giờ tới 4 giờ chiều tại Ukiah Valley Conference Center, sẽ được xuất bản và lãnh giải hay quà.

Cần thêm thông tin hay mẫu đơn dự thi, xin ghé vào hỏi ở thư viện Ukiah Branch Library, hay bảo tàng viện Grace Hudson Museum hay trang http://www.ukiahaiku.org.

(PTH dịch từ bản tin “Poet lauteate, students explore haiku art form” của phóng viên Katie Mintz, trên báo The Ukiah Daily Journal - http://www.ukiahdailyjournal.com/ci_5357333)

 

 

 

Last modified on 03/07/2007 - 10:00 AM © 2004-2006 www.thotanhinhthuc.org.
HOME